Wat je bij de bron tegenhoudt, hoeft niemand later uit zee te vissen. Zo simpel is het. Elke afscheider die werkt en elke zuivering die olie, slib en plastic afvangt voordat het water verdergaat, is een schakel die voorkomt dat vervuiling ooit een rivier of de zee haalt. Naast het beeld van een oceaan vol afval lijkt dat klein. En toch begint juist daar het grote plaatje, bij de put, de buis en de afscheider op het terrein.
Van bron tot zee: een afscheider en een zuivering houden vet, olie, slib en plastics tegen, zodat het water schoon verder kan.
In het dagelijkse werk gaat het zelden over de oceaan. Het gaat over een wasplaats waar olie van de vloer spoelt, over een keuken waar vet in het riool dreigt te stollen, over een terrein waar slib met het regenwater meekomt. Een afscheider die goed gedimensioneerd is, houdt die stoffen tegen op de plek waar ze ontstaan. Een installatie voor de behandeling van afvalwater doet hetzelfde voor huishoudelijk water op plaatsen zonder riool. Het is onzichtbaar werk, maar het is wel de eerste verdedigingslinie: vervuiling die hier wordt afgevangen, komt nooit verder.
Die volgorde is geen toeval. Hoe verder vervuiling stroomt, hoe duurder en lastiger het wordt om haar weer eruit te halen. Een gram olie tegenhouden in een afscheider kost een fractie van wat het kost om datzelfde later uit het oppervlaktewater te halen. En sommige stoffen, zeker de fijne plastics, zijn praktisch niet meer terug te halen zodra ze eenmaal in zee zijn. Daarom is afvangen bij de bron niet alleen het netste, maar ook het verstandigste moment.
Drijvend afval dat wordt tegengehouden voordat het verder de zee in drijft. Aan de bron is dat een afscheider; op het water doen initiatieven hetzelfde werk op grote schaal.
De plastic soup, het plastic dat zich in zeeën en oceanen ophoopt, van grote stukken tot deeltjes die je amper nog ziet, is een opgave van een haast onvoorstelbare schaal. Het werk van The Ocean Cleanup laat zien hoeveel moeite het kost om plastic dat al drijft er weer uit te halen. Het initiatief CleanSea zet zich op zijn eigen manier in voor schonere zeeën. Bewonderenswaardig werk, allebei. En het maakt de andere kant van het verhaal alleen maar scherper: afval tegenhouden voordat het het water bereikt, is vele malen makkelijker dan het er daarna weer uit halen.
Datzelfde principe speelt dichter bij huis. Er zijn slimme oplossingen die drijvend afval uit havens halen voordat het richting open water gaat, zoals beschreven in het artikel over een drijvende prullenbak die havens schoonhoudt. Het is hetzelfde idee als een afscheider, alleen op het water: vang het afval op de plek waar het zich verzamelt, voordat het zich verspreidt.
De kringloop: schoon houden bij de bron en in de zuivering zorgt dat het water schoon terugkeert naar de zee en de kring rond blijft.
Hier komt het werk samen. Een afscheider, een installatie voor de behandeling van afvalwater of een regenwatersysteem doet alleen wat het belooft als het goed gedimensioneerd is. Te krap, en het loopt over op het verkeerde moment; te ruim, en er wordt betaald voor capaciteit die niets toevoegt. Onafhankelijk advies, los van wie het levert, zorgt dat de maat klopt met wat er werkelijk doorheen gaat. Dat is geen detail: een afscheider die net te klein is, laat juist op de piek door wat hij hoorde tegen te houden.
Daarom is goed gedimensioneerd, onafhankelijk afvalwateradvies meer dan een technische exercitie. Het is de eerste verdedigingslinie tegen vervuiling: vet, olie, slib en plastic afvangen op de plek waar ze ontstaan, zodat ze de rivier en de zee nooit halen. Het grote opruimwerk op zee blijft nodig. Maar elke bron die schoon blijft, is werk dat daar nooit hoeft te beginnen.
Een afscheider, IBA of regenwatersysteem dat klopt met uw situatie begint bij een nuchtere opname. Onafhankelijk, leveranciersvrij en op de geldende norm.
Het werk van The Ocean Cleanup, het initiatief CleanSea, en het artikel over een drijvende prullenbak die havens schoonhoudt. Beeld en video bij deze onderwerpen vindt u bij de bronnen zelf.