Rioleringsoplossingen zorgen dat afvalwater en hemelwater op de juiste manier worden afgevoerd, hetzij onder vrij verval naar het gemeentelijk riool, hetzij via drukriolering met een pompput in het buitengebied. Vuilwater en schoon hemelwater worden steeds vaker gescheiden afgevoerd om de zuivering te ontlasten. Welke oplossing past, hangt af van de hoogteligging, de afstand tot het riool en de eisen van uw gemeente.

Schematisch overzicht van een gescheiden stelsel. De vuilwaterleiding (DWA) gaat naar het riool of een pompput, de hemelwaterleiding (HWA) naar infiltratie of oppervlaktewater. Geen doorsnede, maar een principeschema.
Met rioleringsoplossingen bedoelen we het geheel van leidingen, putten en eventuele pompen waarmee het water van een perceel wordt afgevoerd. Daarbij gaat het om twee stromen: het vuilwater uit keuken, toilet en bedrijfsproces, en het hemelwater dat van daken en verharding afstroomt. In een ideale situatie loopt alles onder vrij verval, op afschot, naar een aansluitpunt. Waar dat door de ligging niet kan, neemt een pomp het hoogteverschil voor zijn rekening. De juiste oplossing is dus niet één product, maar een keuze die past bij het terrein, de hoeveelheid water en de eisen die in uw omgeving gelden.
Een rioleringsoplossing komt in beeld zodra er afvalwater moet worden afgevoerd en de bestaande situatie niet volstaat. Bij nieuwbouw moet de aansluiting van de grond af aan worden ontworpen. Bij een verbouwing of uitbreiding verandert vaak de hoeveelheid water of de plek van de afvoer, waardoor de bestaande aansluiting niet meer past. Wie hemelwater wil afkoppelen van het vuilwaterriool, legt een tweede stelsel aan dat het regenwater apart afvoert. En in het buitengebied, waar geen vrijvervalriool ligt of de afstand te groot is, biedt drukriolering met een pompput uitkomst. In al deze gevallen loont het om vooraf te bepalen welke oplossing technisch klopt en aan de regels voldoet.
In een gemengd stelsel gaan vuilwater en hemelwater door dezelfde buis. Dat is eenvoudig, maar bij hevige regen kan de zuivering overbelast raken en stroomt verdund rioolwater soms via een overstort weg. In een gescheiden stelsel hebben vuilwater en hemelwater elk een eigen leiding. Het schone regenwater hoeft dan niet langs de zuivering en kan infiltreren in de bodem of naar oppervlaktewater. Steeds meer gemeenten kiezen bij nieuwbouw en herinrichting voor scheiden, omdat dat de zuivering ontlast en wateroverlast helpt voorkomen. Voor uw perceel betekent dit dat u mogelijk twee afvoerstromen moet aanleggen in plaats van één. Het schema hierboven laat het principe zien.
Vrijverval is de eenvoudigste vorm: het water stroomt op afschot, door de zwaartekracht, naar een lager gelegen aansluitpunt. Dit werkt zolang het riool dieper ligt dan het laagste afvoerpunt op uw perceel. Ontbreekt dat verval, bijvoorbeeld omdat het terrein laag ligt of het riool ver weg is, dan is drukriolering of een persleiding nodig. Het afvalwater wordt dan verzameld in een pompput en onder druk weggepompt naar het stelsel. In het buitengebied is dit vaak de standaardoplossing. Hoe een pompput werkt en wanneer u er een nodig heeft, leest u in het kennisbankartikel over pompputten en drukriolering.
Of en hoe u mag aansluiten en lozen, bepaalt niet de leverancier maar het bevoegd gezag. De gemeente beheert het openbare riool en stelt de aansluitvoorwaarden: waar het aansluitpunt komt, welke diameter is toegestaan en hoe diep wordt aangesloten. Voor het lozen zelf gelden landelijke regels, onder meer uit het Besluit activiteiten leefomgeving, en kan het waterschap aanvullende eisen stellen wanneer u op oppervlaktewater loost. Voor hemelwater geldt vaak de wens om het op eigen terrein te verwerken of te infiltreren. Welke regels precies van toepassing zijn, hangt af van uw locatie en activiteit; vraag dit na bij uw gemeente, waterschap of omgevingsdienst voordat u iets vastlegt.
Ik lever geen leidingen, putten of pompen, ik bekijk wat uw situatie nodig heeft. Dat betekent dat de oplossing die ik voorstel klopt met het terrein en de regels, en niet met een verkoopdoel. Ik breng de hoogteligging, de afstanden en de afvoerstromen in kaart en bepaal of vrijverval volstaat of dat een pompput nodig is. Daarna weet u welke rioleringsoplossing past, los van wie het uitvoert. Leg uw project voor.
In een gemengd stelsel gaan vuilwater en hemelwater door dezelfde leiding. In een gescheiden stelsel hebben ze elk een eigen buis, zodat schoon regenwater niet onnodig langs de zuivering gaat. Scheiden ontlast de zuivering en helpt wateroverlast voorkomen.
Vrijverval werkt zolang het riool dieper ligt dan uw laagste afvoerpunt. Ligt het terrein te laag of is het riool te ver weg, dan ontbreekt dat verval en is een pompput met persleiding nodig. In het buitengebied is dat vaak de standaard.
Dat hangt af van uw gemeente. Veel gemeenten stimuleren of verplichten bij nieuwbouw en herinrichting dat hemelwater apart wordt afgevoerd of op eigen terrein wordt verwerkt. Vraag de geldende eisen na bij uw gemeente.
De gemeente beheert het openbare riool en stelt de aansluitvoorwaarden, zoals de plaats van het aansluitpunt en de diameter. Voor lozen gelden daarnaast landelijke regels en soms eisen van het waterschap. Stem dit vooraf af met het bevoegd gezag.
Soms wel, als er een vrijvervalriool dicht genoeg ligt en het verval toereikend is. Vaak ontbreekt dat in het buitengebied en is drukriolering met een pompput de aangewezen oplossing. Een opname op locatie wijst uit wat mogelijk is.
Wanneer een pompput nodig is en hoe hij het hoogteverschil overbrugt.
Hemelwater opvangen, bufferen en infiltreren op eigen terrein.
Oppervlaktewater van verharding gericht opvangen en afvoeren.
Bereken zelf een eerste indicatie voor uw situatie.